Kindershake en ARFID: een inspirerend verhaal uit het echte leven

Als je een kind hebt met ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder), weet je dat eten allesbehalve vanzelfsprekend is. Waar andere kinderen zonder nadenken hun bord leeg eten, kan het bij een kind met deze eetstoornis juist zorgen voor spanning, frustratie en soms zelfs machteloosheid. Het gaat namelijk niet om “niet willen”, maar om “niet kunnen.”

Voor veel ouders voelt het alsof ze constant op zoek zijn naar oplossingen voor hun kind dat bekendstaat als een ‘moeilijke eter’. Wat werkt wél? Hoe zorg je dat je kind genoeg binnenkrijgt? En hoe houd je het voor jezelf ook nog een beetje vol?

In dit blog delen we het verhaal van een gezin met een zoontje met ARFID. Ze waren op het moment van het interview nog maar kort bezig met Kindershake, maar merkten al snel dat dit iets is wat hij wél accepteert. Dat alleen al maakte een wereld van verschil.

Kun je vertellen wat jullie zoon at voordat hij Kindershake dronk? Hoe zag zijn eetpatroon eruit?

“Zijn eetpatroon is erg beperkt,” vertellen zijn ouders. “Groente en fruit eet hij sowieso al niet. Hij eet alleen één soort knijpfruit en één soort potje fruit. Daarnaast eet hij kipschnitzel, pannenkoeken/poffertjes, patat, frikandel, kipnuggets, wit of grijs brood met gelukkig wel enige variatie aan beleg, knijpkwarkjes, en een kleine selectie aan snacks.”

Toch zijn er wel kleine, maar betekenisvolle stapjes gezet. “Gelukkig hebben we sinds kort wel al kleine stapjes gemaakt met het eten van een klein stukje aardappel, een stukje kale pasta en een stukje banaan!”

Welke producten of maaltijden wilde hij vroeger wel of juist niet eten?

“Gek genoeg was hij de eerste anderhalf tot twee jaar dol op spinazie! Ook banaan ging erin als zoete koek. Dit zijn slechts twee voorbeelden van eten dat hij eerder wel at en later niet meer.”

Later verdwenen deze voedingsmiddelen volledig uit zijn dieet. Achteraf zagen ze al voordat hij één jaar was signalen dat bepaalde structuren lastig waren. “Neem bijvoorbeeld de potjes van Olvarit, waarin de inhoud gepureerd is maar er wel stukjes in zitten. Later begrepen we van de diëtiste dat dit sowieso erg lastig is voor baby’s om te eten, want ze moeten slikken en kauwen tegelijk. Hier ontstaan vaker problemen met eten door, of worden hierdoor getriggerd. Dat klinkt heel logisch, maar dat moet je maar net weten.

Zo zijn er verschillende dingen (denk ook aan bijvoorbeeld patat of pannenkoeken) die hij eerder wel at, toen een periode echt niet meer wilde eten, en nu wel weer eet.
Het kan dus sterk wisselen.”

Het wisselende eetgedrag zorgt ook vaak voor onbegrip van buitenaf. “Mensen zeggen dan: ‘Toen at hij dat toch ook gewoon!’ Maar het ligt dus veel complexer.”

Wat hebben jullie allemaal geprobeerd om hem aan het eten te krijgen, en wat werkte (of werkte juist niet)?

“Beloningssystemen, stickerkaarten, hem mee laten helpen met koken (veel wil hij al niet eens aanraken bijvoorbeeld), het eten verdelen door de helft (waarvan een stiekem veel groter is dan de ander), waarbij hij zelf mag kiezen welke helft hij wil eten. 

Ook nemen we hem mee tijdens het boodschappen doen, zodat hij ook keuzes kan maken (bijvoorbeeld welk merk of welk kleur pakje). We hebben echt van alles geprobeerd. Uiteindelijk hebben we hulp ingeschakeld van een ergotherapeut en diëtiste.”

Hoe heeft de diëtist jullie hierbij ondersteund of geadviseerd?

“Haal de druk eraf. Dat was echt de boodschap.” Het besef dat hun zoon niet ‘gewoon’ niet wil eten, maar dat er iets diepers speelt, was heel belangrijk. Hij moet vertrouwen krijgen in eten.

“Bij bepaald eten is het al heel wat dat het op het bord voor hem mag liggen. Bij iets anders is het al heel wat als hij er met zijn handen mee speelt. Bij weer iets anders kan hij er misschien aan ruiken of het met de tong aanraken, en uiteindelijk wellicht een klein hapje kauwen en daarna uitspugen of zelfs doorslikken. 

Maar vooral geen verplichting. En blijven doorgaan met het laten helpen.
Of dat nu is door mee te kijken of soms zelfs al iets te snijden, bakken of koken, alles telt.”

Hoe voelt het nu dat hij de shake wél neemt en daardoor weer extra voedingsstoffen binnenkrijgt? Merk je dat ook aan zijn energie, stemming of gedrag?

“We staan nog erg aan het begin, dus merken we nog niet heel veel verschil in energie of dat soort dingen. Wellicht bij langer gebruik gaan we hier wel verschil in merken!

Wel is het een ontzettende opluchting dat hij iets binnenkrijgt wat bijdraagt aan zijn inname van de voedingsstoffen.

We zagen dat hij erg zelfverzekerd en trots werd van het feit dat hij iets nieuws probeerde en gelijk al een halve beker weg had gedronken. Twee shakes later was zelfs de hele beker leeg! (Let wel, dit was door de manier waarop wij het aanmaken, zelfs zo'n 400 ml uiteindelijk.)”

Hoe reageert hij zelf op het drinken van de shake? Vindt hij het leuk om te doen? Vraagt hij er ook zelf om?

“In het begin vond hij het wel lastig, maar bedacht zelf gelijk dat het misschien makkelijker was door een rietje. Dit hielp inderdaad voor hem!

Hij vindt het nog wel een beetje lastig, maar tegelijkertijd merkt hij zelf dat het al makkelijker wordt dan de eerste keren. Laatst, bij die eerste beker die helemaal op ging, had hij eerst gedronken tot er nog een klein laagje in zat. Dit vond hij niet zo lekker meer, gaf hij aan. Ik zei: ‘Ik ben allang trots op wat je al hebt gedronken, laat de rest maar staan!’

Hij zette de beker weg... en even later pakte hij met een onwijs vastberaden blik de beker weer op, ging tegenover me staan, keek me aan, en dronk het laatste eruit.
Vervolgens was hij ook zo trots op zichzelf. Dat moment deed echt iets met hem, dat zag je.”

Hoe bereiden jullie de shake en helpt hij mee met het klaarmaken?

“Hij lust sinds kort vanille ijs en vanille milkshakes. We hadden de eerste keer 250 ml koude melk met één zakje gemengd. Hij gaf aan dat dit wel iets warmer en minder dik was dan een milkshake. Dat maakte het toch lastig. 

Hierna hebben we 125 ml melk, een half zakje, en twee lepels vanille ijs gemengd. Dit ging veel beter! Hij helpt ook graag mee met de bereiding, vooral de blender bedient hij graag haha.”

Noemen jullie de shake op een bepaalde manier? Helpt dat misschien om hem enthousiaster te maken?

“Wij noemen het de milkshake of Kindershake. In het begin hielp het stukje milkshake hem wel. Ondanks dat het net iets anders smaakte, gaf dit een stukje bekendheid en voorspelbaarheid. Na een paar bekers gewend te zijn, zeggen we ook wel Kindershake, en is dat ook gewoon helemaal prima!”

Zijn er andere manieren waarop jullie merken dat hij meer openstaat voor nieuwe smaken of texturen?

“Het zou toeval kunnen zijn, of misschien toch een stukje extra vertrouwen, maar hij vergat laatst zijn schooltas in de taxi, en de juf regelde eten voor hem.

Dit waren onder andere crackers die voor hem nog onbekend waren. Deze heeft hij zowaar gewoon geprobeerd. Hij vond ze lekker, en we hebben het zelf in huis gehaald. Deze zijn nu ook daadwerkelijk toegevoegd aan zijn eetpatroon!

Dat lijkt misschien niet zo bijzonder, maar voor hem is dit echt een enorme stap!”

Zijn er tips die jullie andere ouders zouden willen geven die een kind met ARFID hebben?

“Wees niet te streng! En daarmee bedoel ik niet alleen richting je kind, maar ook zeker richting jezelf. Wil je kind alleen maar een banaan als het met een chocoladesausje eroverheen is, of alleen een stukje kale pasta als je er een beetje zout op doet, of een shake wanneer je het bereid met vanille ijs... prima!

Kijk naar het stukje wat je al wél bereikt samen. Het is een proces met babystapjes en heel veel compromissen. En dat is allemaal oké!”

Hoe hebben jullie kleine successen gevierd of beloond?

“Vooral door te zeggen dat we trots zijn! En hoe trots hij op zichzelf mag zijn… Dit doet voor hem gelukkig ook al erg veel. Maar we vinden het toch ook leuk om er een extra beloning aan te hangen.

Bijvoorbeeld, bij vijf nieuwe dingen proeven mag hij kiezen wat we gaan eten.
En met zijn vader heeft hij de volgende afspraak: wanneer er vijf nieuwe dingen volledig aan zijn eetpatroon zijn toegevoegd, krijgt hij een dinosaurus naar keuze (deze spaart hij).”

Zijn er nog leuke of opvallende momenten die jullie willen delen rondom zijn kennismaking met Kindershake?

In eerste instantie bestelden we het voor onze oudste met ARFID met het idee: als het bevalt, bestellen we bij voor de tweeling. Alle drie onze jongens zijn namelijk ook nog eens onwijs sportief.

Ondanks de moeite die de oudste er in het begin mee had, was hij wel heel erg trots op zijn eigen shakebeker, want die heeft papa ook (We zijn allemaal sportief en drinken dus ook wel eens eiwitshakes). Dit zal vast ook mee hebben geholpen haha!

Nu staan we met vijf man sterk, aan het voetbalveld of bij het turnen, met onze shakebekers, en dat vinden ze maar wat gaaf!”

Is er nog iets wat jullie graag kwijt willen?

“We zijn vooral erg blij dat we met de Kindershakes een toevoeging voor onze zoons, en dan met name de oudste, hebben gevonden. Het kan erg frusterend zijn om als ouder aan de zijlijn te staan en toe te kijken hoe je kind hiermee worstelt. Uiteindelijk is er zo weinig wat je er daadwerkelijk aan kan doen.

Het is dan zoveel waard dat je niet alleen iets vindt wat bijdraagt aan voedingsstoffen, maar ook nog eens iets wat, in ons geval, voor de verandering zo makkelijk is gegaan!”

Herken jij dit bij jouw kind met ARFID?

Heeft jouw kind ook last van ARFID en voelt eten soms als een dagelijkse strijd? Weet dan dat je niet de enige bent. Achter elk kind dat moeilijk eet, zit een eigen verhaal, en vaak ook veel meer dan wat je aan de buitenkant ziet.

Dit verhaal laat zien dat vooruitgang niet groot of snel hoeft te zijn om waardevol te zijn. Soms zit het in iets kleins: een nieuw hapje, een andere structuur die ineens wél lukt, of iets vinden wat je kind accepteert en waar hij zich goed bij voelt.

Blijf vooral kijken naar wat er al wél lukt, hoe klein het ook lijkt. En geef jezelf daarin net zoveel ruimte als je je kind geeft, want ook voor jou is dit een proces.

Herken jij je in dit verhaal en ben je benieuwd of Kindershake iets kan betekenen voor jouw kind met ARFID? Dan kan het de moeite waard zijn om het eens rustig te proberen, zonder druk en op jullie eigen tempo.

Bestel hier het Proefpakket!

Veelgestelde vragen (FAQ)

1. Wat is ARFID precies?
ARFID staat voor Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder en is een eetstoornis waarbij een kind extreem beperkt eet, zonder dat dit te maken heeft met afvallen of lichaamsbeeld. Kinderen kunnen bepaalde structuren, smaken, geuren of kleuren vermijden, of angst hebben om te eten.

2. Hoe herken ik ARFID bij mijn kind?
Signalen kunnen zijn: heel weinig verschillende voedingsmiddelen eten, sterke weerstand tegen nieuwe voeding, angst bij eetmomenten, snel misselijk worden, gewichtsverlies of groeiachterstand, en veel stress rondom eten.

3. Is ARFID gewoon kieskeurig eten?
Nee. Kieskeurig eten komt vaak voor en gaat meestal vanzelf over. ARFID is ernstiger en heeft invloed op gezondheid, groei, energie en het dagelijks leven. Het veroorzaakt vaak ook veel spanning binnen het gezin.

4. Kan mijn kind tekorten oplopen door ARFID?
Ja. Door een zeer beperkt voedingspatroon kunnen tekorten ontstaan aan eiwitten, vitamines, mineralen en calorieën. Dit kan invloed hebben op groei, weerstand, concentratie en energie.

5. Hoe kan Kindershake ondersteuning bieden bij ARFID?
Kindershake biedt een laagdrempelige manier om extra voedingsstoffen binnen te krijgen wanneer normaal eten moeilijk is. De shakes kunnen helpen bij het aanvullen van calorieën, eiwitten en belangrijke vitamines.

6. Is Kindershake een vervanging voor gewone maaltijden?
Nee, Kindershake is bedoeld als aanvulling, niet als volledige vervanging van normale voeding. Het doel blijft om kinderen stap voor stap weer meer variatie in gewone voeding te laten accepteren.

7. Waarom accepteren kinderen met ARFID een shake soms makkelijker?
Veel kinderen ervaren minder stress bij een voorspelbare smaak, structuur en presentatie. Een shake voelt vaak “veiliger” dan onbekend vast voedsel en kan daardoor beter geaccepteerd worden.

8. Kan Kindershake helpen bij gewichtstoename?
Ja, wanneer een kind te weinig calorieën binnenkrijgt, kan een voedzame shake helpen om extra energie en voedingsstoffen toe te voegen, wat ondersteuning kan bieden bij gezonde groei en gewicht.

9. Moet ik bij ARFID altijd professionele hulp inschakelen?
Bij ernstige eetproblemen is begeleiding van een huisarts, kinderarts, diëtist of specialist vaak belangrijk. Kindershake kan ondersteunend zijn, maar vervangt geen medische of therapeutische behandeling.

10. Hoe begin ik met Kindershake bij een kind met ARFID?
Start rustig, zonder druk. Laat het kind wennen aan de smaak, temperatuur en presentatie. Kleine stapjes werken meestal beter dan forceren. Positieve, ontspannen eetmomenten zijn hierbij erg belangrijk.